İncelemenin kapsamını netleştirin
İncelenen vergi türü, dönem ve konu belirlenmelidir. Talep edilen belge listesini ve teslim sürelerini bir takip çizelgesine aktarın. İşletmenin bütün faaliyetlerini rastgele anlatmak yerine incelenen işlemin ticari akışını ortaya koyun. Bilinmeyen bir husus için tahmine dayalı açıklama yapmak ileride çelişki oluşturabilir.
Belgelerin teslimini kayıt altına alın
Defter, elektronik kayıt, fatura ve sözleşmeleri içerik listesiyle hazırlayın. Teslim edilen belgeler için kayıt veya tutanak saklayın. Dijital belgelerin bütünlüğünü ve erişilebilirliğini koruyun. Eksik belgenin neden bulunmadığını somut biçimde açıklayın; sonradan üretilmiş gerçeğe aykırı belgeyle boşluk kapatılmamalıdır.
Tutanakları dikkatle okuyun
Tutanakta işletmenin açıklaması ile inceleme elemanının tespiti ayırt edilmelidir. Eksik veya yanlış aktarılan bir açıklama varsa imza öncesinde düzeltilmesi istenir; çekince ve itirazlar kayda geçirilir. Bir tutanağın imzalanması ile içeriğindeki her hukuki değerlendirmenin kabulü aynı mesele değildir; somut metin incelenmelidir.
Ticari işlemin gerçekliğini gösterin
Sipariş, sevk, teslim, stok, banka ödemesi ve yazışmalar aynı işlem üzerinden eşleştirilir. Yalnız faturanın bulunması her tartışmayı çözmeyebilir; fiili mal veya hizmet hareketi açıklanmalıdır. Tedarikçinin durumu ile kendi işleminizin gerçekliği arasında kurulan bağlantı ayrıca analiz edilir.
Rapor sonrası yol haritası
İnceleme bulguları mali ve cezai sonuçlar doğurabilir. Rapor değerlendirme, kapsamı uygunsa uzlaşma ve sonrasında ihbarnameye karşı başvuru seçenekleri ayrı izlenir. Vergi suçu iddiası varsa ceza soruşturması da ayrıca ele alınır. VDK’nın mükellef hakları sayfası üzerinden güncel kurumsal bilgiye ulaşılabilir.
Belge kontrol listesi
- İncelemeye ilişkin yazılar
- Defter ve belge isteme yazısı
- Tutanaklar ve teslim listeleri
- Sözleşme, sevk ve banka kayıtları
Sık sorulan sorular
İnceleme başladıysa mutlaka ceza çıkar mı?
Hayır. Sonuç, incelemenin bulguları ve belgelerin değerlendirilmesine bağlıdır.
Mali müşavir ve avukat birlikte çalışabilir mi?
Evet. Muhasebe kayıtlarının teknik analizi ile hukuki savunma birlikte yürütülebilir.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
Vergi Usul Kanunu — GİB ↗İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB ↗6183 sayılı Kanun — GİB ↗