İsnadı doğru tanımlayın
Belge düzenleme, kullanma ve içeriğin gerçeğe aykırılığı farklı iddialardır. İnceleme raporunda hangi fiilin kime isnat edildiği belirlenir. Şirket adına düzenlenen bir belge nedeniyle bütün çalışan veya ortakların aynı sorumluluğa sahip olduğu kabul edilemez. Görev, imza ve işlem üzerindeki fiili yetki araştırılır.
Mal ve hizmet hareketini kanıtlayın
Fatura yanında sipariş, sözleşme, sevk irsaliyesi, taşıma, teslim, stok ve üretim kayıtları incelenir. Banka ödemesinin hangi işleme ait olduğu gösterilmelidir. Ödeme bulunması tek başına bütün iddiaları çözmez; ticari akışın bütünü değerlendirilir. Tedarikçiyle yapılan yazışmalar ve teslim alan kişiler de önem taşıyabilir.
Vergi ve ceza dosyaları
Vergi mahkemesindeki tarhiyat davası ile ceza soruşturması farklı süreçlerdir. Delil, savunma ve kararların birbirine etkisi dosyaya göre incelenir. Bir dosyada yapılan açıklama diğer dosyada da gündeme gelebileceğinden tutarlı ve gerçek verilere dayanan savunma kurulmalıdır. Vergi ödemesinin ceza sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırdığı varsayılmaz.
Rapor ve karşıt incelemeler
Raporun somut işlemi açıklayıp açıklamadığı, karşıt inceleme bulguları ve belge zinciri araştırılır. Başka mükellef hakkındaki genel tespitlerin kendi işleminize nasıl bağlandığı önemlidir. Eksik inceleme iddiası somut olarak hangi araştırmanın yapılmadığı gösterilerek ileri sürülmelidir.
İlk yapılacaklar
Belgeleri silmeyin, değiştirmeyin ve geriye dönük belge üretmeyin. Elektronik kayıtların güvenilir kopyasını koruyun. İfade, tutanak veya açıklama öncesinde isnadın kapsamını öğrenin. Mali müşavirle kayıtlar, avukatla hukuki ve cezai savunma eşgüdümlü hazırlanmalıdır.
Belge kontrol listesi
- İnceleme ve vergi suçu raporları
- Fatura, irsaliye, sözleşme
- Banka ve stok kayıtları
- Görev / temsil belgeleri
Sık sorulan sorular
Sadece banka ödemesi yeterli savunma mı?
Önemli bir delildir; işlem gerçekliği diğer ticari kayıtlarla birlikte değerlendirilir.
Vergi cezasını ödemek ceza dosyasını bitirir mi?
Otomatik bir sonuç değildir. Fiil, dönem ve uygulanabilecek hükümler ayrıca incelenir.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
Vergi Usul Kanunu — GİB ↗İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB ↗6183 sayılı Kanun — GİB ↗