İki ayrı zamanaşımı
Tarh aşaması verginin hesaplanıp tebliğ edilmesiyle; tahsil aşaması doğmuş kamu alacağının takibiyle ilgilidir. Başlangıç ve etkili olaylar aynı değildir. Dosyada önce hangi aşamanın tartışıldığı saptanmalıdır. Ceza hükümleri ve özel düzenlemeler de ayrıca değerlendirilir.
Tarih çizelgesi
Vergiyi doğuran olay, ilgili yıl, tahakkuk, vade, tebliğ ve ödeme tarihleri sıralanır. Haciz, ödeme emri ve diğer takip işlemlerinin belgeleri alınır. Sadece borç ekranındaki dönem sütunu tam inceleme için yeterli değildir. Tarihlerin kaynağı her satırda gösterilmelidir.
Kesilme ve durma
Zamanaşımını etkileyebilecek kanuni olaylar araştırılır. Bir ödeme veya takip işleminin etkisi, gerçekten yapılıp yapılmadığı ve hukuken geçerliliğiyle birlikte değerlendirilir. İdarenin dosyasında görünen işlem için belge istenir. Kanuni dayanak olmadan sürenin yeniden başladığı varsayılmamalıdır.
Nasıl ileri sürülür?
Zamanaşımı iddiası ilgili işleme karşı uygun idari veya yargısal yolda açıklanır. Ödeme emrinde özel dava süresi dikkate alınır. İddia, tarih çizelgesi ve eksik ya da geçersiz olduğu savunulan işlemlerle desteklenir. Yalnız 'borç çok eski' ifadesi yerine hesap yönteminin gösterilmesi gerekir.
Ödeme veya yapılandırma öncesi
Eski borç için ödeme, kabul veya başvuru düşünülüyorsa hukuki etkisi önceden incelenmelidir. Yeni yapılandırma kanunu varmış gibi varsayım yapılmaz. Mevcut başvuruların şartları ve sonuçları ayrıca değerlendirilir. Dosya incelemesi tamamlanmadan genel süre hesabına dayanılmamalıdır.
Belge kontrol listesi
- Ayrıntılı borç dökümü
- Tahakkuk ve vade kayıtları
- Tebligatlar
- Ödeme ve takip geçmişi
Sık sorulan sorular
Beş yılı geçen her borç silinir mi?
Hayır. Başlangıç, özel hükümler ve kesilme/durma sebepleri incelenir.
Borç ekranı zamanaşımı hesabına yeter mi?
Genellikle takip ve tebligat geçmişi de gerekir.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
Vergi Usul Kanunu — GİB ↗İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB ↗6183 sayılı Kanun — GİB ↗